In de buurt 

Sommigen zullen het gebied waarderen om de rust en de ruimte, anderen zullen het kaal en verlaten noemen: het Oldambt, gelegen in de driehoek Groningen-Delfzijl-Winschoten. Kapitale Oldambtster boerderijen aan de rand van weidse akkers bewijzen dat de verbouw van graan veel rijkdom heeft gebracht. Maar kleine arbeiderswoningen, dicht opeengepakt, laten zien dat de welvaart niet altijd gelijk werd verdeeld.

Cultuurliefhebbers mogen zeker de vakkundig gerestaureerde vestingstadjes Nieuweschans, Oudeschans en Bourtange niet overslaan. Laatstgenoemde ligt in Westerwolde, dat met recht 'het andere Groningen' mag worden genoemd. Parkachtige bossen, kronkelende beekjes, smalle wegen, oude boerderijen en bomenrijen langs de akkers - een ideale bestemming voor een dagje wandelen of fietsen. Het is een typisch esdorpenlandschap, met akkers (essen) langs de hoge dalrand, hooiland in de beekdalen en grazende schapen op de heidevelden.

Bourtange

Willem van Oranje zelf gaf in 1580 opdracht tot de bouw van een vesting op de grens met Duitsland. Dat werd Bourtange, een vestingdorp in de vorm van een vijfpuntige ster.

Bourtange bereikte in 1742 zijn grootste omvang. Daarna raakte de vesting langzaam in verval en werd ten slotte in 1853 helemaal ontmanteld. Toch is dit niet het einde van het verhaal, want na een grondige restauratie is op de puinhopen een 'nieuw' Bourtange verrezen, compleet met grachten, ophaalbruggen, ravelijnen (verdedigingseilandjes), wallen en bastions.

Zodra u over een van de ophaalbruggen het stadje binnenwandelt, waant u zich midden in de 18e eeuw. Aan het schilderachtige Marktplein staan onder andere een kapiteinshuis, een majoorlogement en een aantal eeuwenoude lindebomen. Verschillende musea, een kinderboerderij, kanoverhuur en eetgelegenheden maken van dit historische monument een uniek dagje uit voor het hele gezin.

De vesting is vrij toegankelijk. Voor de musea De Barakken en De Synagoge geldt een eenheidsprijs. In de zomermaanden is er straattoneel en marcheert er een exercitiepeloton door de straten.

Nieuweschans

Het vestingstadje Nieuweschans was ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog een belangrijke garnizoensplaats. Vanaf 1628 bewaakte het de grens met Duitsland. Maar de tijden veranderden en Nieuweschans verloor zijn functie als vestingplaats. In 1870 werd de vesting opgeheven, waarna het nog 35 jaar duurde voor het geheel was ontmanteld en verkocht.

Vandaag de dag heeft Nieuweschans een nieuwe functie als kuuroord. In 1980 werd op grote diepte bronwater ontdekt dat vele mineralen bleek te bevatten. Samen met de gerestaureerde vestingwerken zorgt dit 'witte goud' nu voor een toeloop van bezoekers naar Nieuweschans.

Een wandeling door het stadje levert nog vele zichtbare herinneringen op uit de oorlogszuchtige tijden van weleer. Zoals de Hoofdwacht aan de Voorstraat en de garnizoenskerk aan de Molenstraat. In de Eerste Kanonnierstraat staat een rij voormalige soldatenwoningen. In deze straat is ook het Vestingmuseum te vinden. Een maquette toont het oude Nieuweschans.

Oudeschans

Met de aanleg van Nieuweschans verloor het zuidelijker gelegen Oudeschans zijn functie. Dit kleine vestingstadje is in 1593 aangelegd. Het heeft de vorm van een zevenpuntige ster met aan de randen zware aarden wallen en bastions. Tussen 1815 en 1819 werden de wallen afgegraven, maar na een grondige restauratie kunt u ook in dit stadje het verleden bijna weer aanraken

Onstwedde

De toren van de hervormde kerk wordt ook wel Juffertoren genoemd. De legende vertelt dat een steenrijke juffer die boete wilde doen voor haar ijdelheid de toren heeft laten bouwen. Nog meer streekhistorie vindt u in museumherberg Slaait’n Hoes

Wedde

Het oude esdorp Wedde ligt in een mooie omgeving met rustieke beekdalen, bossingels, graslanden en Saksische boerderijen.

Vooral langs het riviertje de Ruiten Aa is het prachtig fietsen richting de gehuchten Smeerling en Ter Wupping, waar het oude, kleinschalige esdorpenlandschap bewaard is gebleven.

Ter Borg

Hoe het kleinschalige, gemoedelijke landschap van de Veenkoloniën er in het begin van de 20e eeuw uitzag, is nog te zien bij het gehucht Ter Borg. Het is een typisch esdorp, bestaande uit een groepje boerderijen met daaromheen graslanden, akkers en heide.

Sellingen

In de omgeving van het dorp Sellingen, ten noorden van Ter Apel, liggen grote bospercelen. Ze zijn het resultaat van werkverschaffing in de jaren twintig en dertig. Daarbij werd ook het Ruiten Aakanaal aangelegd om de omliggende veengebieden toegankelijk te maken

Ter Apel

Ter Apel ligt op de grens van de parkachtige bossen van Westerwolde en het vlakke landschap van de veenkoloniën. Het veenkoloniaal verleden blijkt uit het langgerekte kanaal met aan weerszijden lange rijen huizen.

Grootste bezienswaardigheid van Ter Apel is het fraai gerestaureerde middeleeuwse plattelandsklooster. In het interieur zijn onder andere gebrandschilderde ramen, een preekstoel en veel kerkelijke kunst te zien. De kruidentuin in de binnenhof telt maar liefst 100 soorten inheemse kruiden. De circa 200 hectare bos rondom het klooster zijn voorzien van verschillende wandel- en fietspaden.

In het natuurontdekcentrum van Wonderwereld kunnen kinderen spelenderwijs kennismaken met de natuur door het Durf-je-wel-voelspel, met levende reuzenspinnen en het Dieren-ABC. Er is nog veel meer te ontdekken in Wonderwereld waar sprookjes, mythen en sagen tot leven komen. Zoals in de drakengrot en het bos van het slaapvolk.

Heiligerlee

Ten westen van Winschoten ligt Heiligerlee, bekend uit de geschiedenisboekjes omdat hier in 1568 de Hollanders hun eerste overwinning behaalden in wat later de Tachtigjarige Oorlog zou gaan heten.

Deze historische heldendaad leverde graaf Adolf van Nassau een standbeeld op en Heiligerlee een museum. Via een tijdtunnel gaat u terug naar de roerige tijden van weleer. Aan dezelfde weg ligt ook het Klokkengieterijmuseum

Bellingwedde:
Bellingwolde, Blijham, Klein Ulsda, Oude Schans, Rhederbrug, Veelerveen, Vriescheloo, Wedde en Wedderveer

Veelerveen is een jong veenkoloniaal dorp dat rond de eeuwwisseling ontstond. Destijds werd namelijk op grote schaal begonnen met de ontginning van de venen ten oosten van Veele. Na de aanleg van het B.L. Tijdenskanaal groeide het dorp sterk, met name aan de oostkant van het kanaal. Ook de vestiging van de coöperatieve aardappelmeelfabriek 'Westerwolde', in 1914, leverde een bijdrage aan de ontwikkeling van het dorp. In 1962 sloot de fabriek haar poorten.. Hier vindt u Restaurant de Appelhof.

Het Tijdenskanaal loopt voor een groot deel evenwijdig aan de oude veendijk waar al voor 1900 sprake was van enige bebouwing. Tussen 1900 en 1940 werd het grootste deel van de huizen in Veelerveen gebouwd. Aan de Verbindingsweg richting Rhederveld ontstond in de jaren twintig een kleine wijk met veenarbeiders woningen naar een ontwerp van de bekende architect M.J. Granpré Molière. De woningen zijn in rode baksteen opgetrokken en zeer eenvoudig vormgegeven. De huizen zijn opvallend ondiep om zoveel mogelijk licht en lucht in de woning te krijgen. Aangezien de meeste veenarbeiders nog erbarmelijk waren gehuisvest, gold deze wijk als voorbeeld hoe het zou moeten.

De bebouwing in Veelerveen is nog redelijk intact. Juist vanwege de sociaal-economisch historische betekenis van de structuur van deze jonge ontginningsnederzetting kan Veelerveen aangeduid worden als een gebied met bijzondere waarde.